Wim Stapelkamp chauffeur voor SWL

Wat doe je als je fanatiek legobouwer bent en graag bijzondere items aanschaft? Het bouwen geeft de meeste voldoening, verzamelen is ook leuk, soms maak je een project meer dan één keer, maar dan? In 2015 besloten de broers Jeroen en Frans Snijders Blok hun grote verzameling van ongeveer 1000 legosets niet meer alleen op zolder te bewaren, maar ze uit te lenen aan belangstellenden. Daarvoor werd de Stichting legotheek Eefde opgericht. Ik spreek met Dianca, één van de ruim 30 vrijwilligers die actief zijn in de legotheek. Ze vertelt met passie over de geschiedenis en de werkwijze van deze, voor Nederland unieke lego-uitleen. Zelf is ze, samen met haar zoon Chris enthousiast legobouwer, lid sinds 2018 en ruim 4 jaar actief als vrijwilliger. (Chris is met 14 jaar een van de jongste vrijwilligers) De legotheek werd ondergebracht in dorpshuis “Het Hart”. Door de groei van het aantal beschikbare sets was de ruimte daar na twee jaar te klein geworden. In het poortgebouw van de voormalige Detmerskazerne werd een nieuw onderkomen gevonden. Toen ook die ruimte te krap werd verhuisde de legotheek naar de oude gymnastiekzaal naast OBS Villa 60 in Eefde. Na wat aanpassingen is daar sinds juni 2023 een grote, overzichtelijke ruimte voor de meer dan 3000 legosets. Door de hoogte van de zaal was het mogelijk om er (in de winter 2024/2025) een verdieping in aan te brengen om het uitleen aanbod nog beter en overzichtelijker te kunnen presenteren. Regelmatig worden er nieuwe sets aangeschaft, zo blijft het aanbod uitdagend. Dit alles kan betaald worden vanuit het lidmaatschaps- en uitleengeld. Het aantal leden van de legotheek blijft groeien. Het zijn er nu zo’n 2000. Ze zijn van alle leeftijden en afkomstig uit de zeer wijde omgeving. Al het werk in de legotheek wordt gedaan door vrijwilligers. Dat zijn niet alleen fanatieke legobouwers, je kunt om veel redenen mee gaan helpen. Dianca: “Het contact met de leden en met de groep medewerkers is voor mij een reden om dit te doen. Ik ben afgekeurd, zit veel in een rolstoel en ik miste toen de contacten met mijn collega’s. Ik was op zoek naar iets dat mij voldoening zou geven en dat heb ik hier gevonden. Ik ben drie á vier dagen per maand in de legotheek aanwezig. Ik doe vooral de uitleenadministratie, aan de balie spreek je veel mensen. Na een dag werken ga ik meestal met veel nieuwe energie naar huis.” Als vrijwilliger doe je vooral wat je leuk vindt en waar je goed in bent. Je bepaalt zelf hoeveel tijd je beschikbaar bent. De werkzaamheden omvatten o.a. bezetting tijdens de openingstijden, uitleenadministratie, nieuw aangekochte, ingebrachte sets of schenkingen klaarmaken om uit te lenen, reparatie en onderhoud, websitebeheer, redactie en pr. Twee tot vier keer per jaar is er een vrijwilligersbijeenkomst. Jaarlijks is er voor alle vrijwilligers (ook het bestuur werkt als vrijwilliger) een barbecue en een stamppotbuffet.

Op weg naar Huis Verwolde volg ik de aanwijzing ‘kasteel’. Ben ik verkeerd gereden? Nee, het aanzien van het gebouw is als een statig kasteel; zo omvangrijk met een toren aan de rechterzijde en een royaal parkgebied eromheen. Bij de opgang van de bordestrap loopt Matty Veymeyer-Gohres me tegemoet. Zij heeft als vrijwilliger haar werkterrein bij Huis Verwolde, waar zij suppoost en gids is. Ze is een van de 80 vrijwilligers waarvan 25 gidsen die in wisseldiensten werken. In 1976 kocht Gelders Landschap het landgoed voor een symbolisch bedrag van een gulden van de baron die er toen nog woonde. Het huis is in beheer van de Stichting Vrienden van der Geldersche Kasteelen waarvoor ongeveer 700 vrijwilligers hun inzet leveren. Matty over het Huis Verwolde Huis Verwolde werd in 1776 gebouwd. Dat was in de tijd dat Verwolde nog een aparte gemeente was (1814-1850). De huidige ‘eetkamer’ diende in 1850 nog als raadszaal. In 1926 vond een omvangrijke verbouwing plaats. Moderniteiten uit die periode werden aangelegd, zoals veel elektrapunten, stromend koud en warm water en een lift. Er woonden zes generaties familie Van der Borch. Fascinerend is het contrast van de hoge plafonds op de ‘bel-etage’ en de personeelsvertrekken. Anders gezegd de bewoners bewoonden de royale kamers en het personeel werkte zonder luxe in de lagere en kleinere vertrekken. Zo was het in die tijd. Matty 71 jaar oogt vitaal. Haar arbeidzame leven lag voor vele jaren in de jeugdzorg. Vlak voor de Corona-periode begon ze aan het werken in Huis Verwolde. Het werk vereist veel lopen door het pand, waarbij alleen het traplopen wat langzamer gaat. Naast Huis Verwolde is ze ook nog vrijwilliger bij de Canadese begraafplaats in Holten. Matty beschrijft het huis en de inrichting als sfeervol en als een beleving terug in de tijd. “Mijn insteek is het verleden levend houden”. Matty vindt de eetkamer met kroonluchter het mooiste om te zien. Opmerkelijk is ook de koelkast uit die tijd. Een houten kast met dubbele wanden en een binnenwerk van zink. Tijdens rondleidingen stellen vooral kinderen vaak bijzondere vragen, bijvoorbeeld over de schilderijen: “Wie waren die mensen?” Matty verzint dan aansprekende antwoorden, zoals: “In die tijd hadden ze geen foto’s en net als nu wil iedereen selfie om aan anderen te laten zien”. Met name groep 6 en 7 hebben vaak de leukste onbevangen vragen en verbazing. Gidswerk verhalen op maat Gidswerk is echt geen standaardverhaaltje vertellen, dat zou saai worden. Wel is het belangrijk zo goed mogelijk het karakter van de groep in te schatten. Meestal lukt het dan de verbinding te maken. Ter voorbereiding op het gidswerk wordt een basisopleiding aangeboden maar in de praktijk gaat de kennisverrijking steeds door. “Soms weet ik geen antwoord op vragen. Dan draai ik er dan niet omheen en zeg dat ik het uitzoek voor een volgend bezoek”. Tenslotte, de vraag hoe Matty haar inzet als vrijwilliger ziet? “De kunst is om geschiedenis te laten herleven op een manier die aansluit bij de groep. Het werk geeft voldoening als er na een geslaagde rondleiding interesse en interactie was. Ik ben helemaal op mijn plek met het vrijwilligerswerk, het draagt bij aan zingeving en ik word er blij van.” Voor meer over de historie van Huis Verwolde of nog beter een bezoek: ( https://www.glk.nl/verwolde/huis-verwolde )

Ik heb een gesprek met Lidwien in het Stadhuus op de Markt in Lochem. Het is woensdagochtend. De ochtend van “Mix en Stitch” , een initiatief van Lidwien. Een handwerklab waar mensen van elkaar leren en samenwerken en zich daardoor verbinden met elkaar. Het ruikt er naar koffie en zelf gebakken taart en de deelnemers druppelen één voor één enthousiast kletsend binnen. Er wordt trots een kleurig vest getoond, het resultaat van vele uren haken. En gezellig is het er zeker. Op de vraag waarom Lidwien vrijwilligerswerk doet antwoord ze; “Wil je de wereld leefbaar houden dan zul je bij jezelf moeten beginnen. Stel je open voor die ander. Onbekend of anders kan je angstig maken maar je kunt het ook omarmen. Andere culturen verrijken juist je leven. Zet gewoon jouw deur open! In de buurt wonen er mensen die zich eenzaam voelen. Ze aan de hand meenemen voor een kopje koffie samen of naar een van de vele activiteiten die er zijn in ons eigen Lochem”. Lidwien is een enthousiast vrijwilliger die zich graag inzet voor haar medemens. Ze is momenteel samen met haar gezin buddy in het “Buddy to Buddy” project en daarnaast denkt ze mee bij “ Ontmoeting tussen Culturen”. Maar het interview gaat over een ander project wat ook met haar beroep als huisarts te maken heeft. “Ik heb altijd gezegd als mijn kinderen ouder zijn ga ik mij inzetten voor de gezondheidszorg in Afrika. Na een stage in Zimbabwe tijdens de opleiding is die interesse altijd blijven bestaan. En gelukkig heb ik mij aan kunnen sluiten bij dit project in Oeganda”. Als vrijwilliger is ze nu bestuurslid bij de Stichting Vrienden van Karoli Lwanga Hospital. Het ziekenhuis zelf is opgericht in 1963 door de Franciscaner zusters van Breda en i n 1997 is de Stichting Vrienden van Karoli Lwanga Hospital in het leven geroepen met als doel het ziekenhuis te steunen in het verbeteren van de kwaliteit van de gezondheidszorg in en rondom het ziekenhuis. De ondersteuning bestaat uit medische en zorg inhoudelijke uitwisseling van kennis en daarnaast financiële hulp. Het ziekenhuis zelf functioneert nu goed. Gelukkig , want de infectieziekten zoals malaria en AIDS krijgen hierdoor de aandacht die nodig is. De activiteiten zijn nu gericht op het oprichten van een kliniek met goede, geprotocolleerde zorg voor mensen met diabetes en/of Hart- en vaatziekten . Zoals in Europa nemen ook in Afrika deze zogenaamde welvaartziekten toe. Een welvaartziekte is vaak een sluipende ziekte. Enerzijds door onbekendheid en anderzijds doordat je er vaak pas laat klachten van ondervindt. Door uitwisseling van kennis met de lokale (para)medici is een vruchtbare samenwerking ontstaan. Uiteindelijke doel zou zijn dat er een goed toegankelijke en betaalbare eerstelijns gezondheidszorg voor iedereen komt. Daarnaast is investeren in digitale ondersteuning noodzakelijk. Deze maakt behandeling effectiever en goedkoper, wat besparingen oplevert, en zorgt voor meer transparantie. Het werven van financiën is ook echt wel een ding. De Stichting investeert in meer bekendheid en probeert fondsen te werven. Maar dat gaat niet vanzelf. Voor meer inhoudelijk informatie en/of donaties kunt u terecht op de website https://vriendenvannyakibalehospital.com/welkom/ . Lidwien en haar collega’s van de vrienden zorgen ervoor dat uw bijdrage op de juiste plek terecht komt.