In gesprek met Jan van der Wielen, vrijwilliger bij museum Staal

KNOOPPUNTEN IN HET LEVEN Prachtige fietstochten kunnen we maken met de “knooppunten”: borden waarop routes staan waaruit gekozen kan worden. Een keuze maken betekent dan dat je stopt, de fiets parkeert, voor het bord stil staat, je achter je oor krabt… en er dan achter komt welke route jou het meest aanspreekt. ‘Ervaringsdeskundige’ Cor Vermaat vertelt over het belang van dergelijke knooppunten in het leven. Dit beeld werkt voor hem en kan ook voor andere mensen een onverwachte, verrassende wending in zijn of haar leven geven. VRIJWILLIGER BIJ SWL Cor Vermaat is vrijwilliger bij Stichting Welzijn Lochem: bij het landelijke project POWER! , als ‘Netwerkcoach’ en bij ‘Seniorenwerk’. Hoewel deze verschillende routes kennen, is het beeld van “knooppunten” heel toepasbaar. Cor vertelt: “Als je op een gegeven moment zo stilstaat, voor een routebord òf voor een moment in je leven en je krabbelt je even achter je oor…, kijk je om je heen. Dan zie je voor, achter, links en rechts de mogelijke routes waaruit je kunt kiezen. Onduidelijkheid, niet weten, geen keuze kunnen maken is best lastig. Met iemand praten over alternatieven, geeft meer en sneller duidelijkheid. Dan komen er verrassingen naar boven. En als het niet meteen lukt, naar de reden, naar het ‘wat houd je tegen?’ zoeken”. We werken in een POWER! groep met maximaal 10 mannen/vrouwen, als netwerkcoach is het een op een. IDEALIST Als jongeman meldde Cor zich al bij Het Dorp bij Arnhem als vrijwilliger. Met zijn verse rijbewijs op zak maakte hij graag ritjes in een ‘eend’ (Deux Chevaux) met een invalide man, om samen door de bochten te scheuren… Ook andere mensen die bijna het huis niet uitkwamen, nam hij voor een ritje mee. Door een bevriend iemand is hij op het pad van de psychiatrie gezet, waar hij tot aan zijn pensioen heeft gewerkt. Daar is de idealist in Cor een realist geworden. Cor vertelt verder: ”Het vrijwilligerswerk betekent veel voor mij. Het is de waardering dat het ertoe doet wat ik voor de ander doe. Ik heb niet veel nodig. Mijn auto gebruik ik weinig, dus leen ik hem rustig uit via automaatje. Ik ga er graag een paar dagen tussen uit en ga straks op vakantie. De vrije tijd ertussen besteed ik dan met plezier aan anderen. Het verhaal van de andere mens interesseert me: daar heb ik zorg en aandacht voor.” POWER “Ik wil graag over mijn ervaringen met POWER! vertellen. Mensen vanaf de leeftijd van 60 jaar zijn van harte welkom. Zeven jaar geleden heb ik voor het eerst een groep geleid. Het traject kent zes bijeenkomsten van zo’n twee en half uur. Dat betekent naar elkaar luisteren, elkaar bevragen, stimuleren en motiveren. De onderwerpen zijn heel praktisch en reëel. Het is niet alleen jezelf maar ook elkaar ontdekken, interesses delen. Zo ontstaan ook groepjes gelijkgestemden om bijvoorbeeld met elkaar te koken, muziek te luisteren, koffie te drinken of te filosoferen. SPREUK (= het levensmotto zoals Cor die op dit moment hanteert) “Wees niet bang voor het afbranden van dat wat zijn langste tijd gehad heeft; de essentiële waarde zal als een Phoenix uit de as herrijzen.”

Open Atelier Eefde We gaan in gesprek met de initiatiefneemster van het Open Atelier Eefde: Harmien Hulshof. Het Open Atelier Eefde bestaat nu een jaar en is een succes. Op woensdagmiddag, één keer in de veertien dagen komen de deelnemers bij elkaar om creatief aan de slag te gaan. In coronatijd was het voor Harmien, zoals voor zo velen, lastig om vrijwilligerswerk te kunnen doen. Op landgoed het Haveke, waar ze dichtbij woont is ze samen met haar man als vrijwilliger aan de slag gegaan met tuin- en boswerkzaamheden. Zo vindt ze het leuk om rozen en hortensia’s te snoeien en houdt ze zich bezig met opruimwerkzaamheden. Er is altijd wel wat te doen. Daarnaast is Harmien graag creatief bezig. Ze vindt het echter gezelliger om dit samen met anderen te doen. Zo kwam ze op het idee om het Open Atelier op te richten. Hiervoor mocht ze de remise van het Haveke gebruiken. Het was niet moeilijk om deelnemers voor het Open Atelier te vinden. De huidige groep is enthousiast en inspireert en motiveert elkaar. De deelnemers overleggen met elkaar welke activiteiten er gedaan worden en zorgen om de beurt voor de aanschaf van de benodigde materialen en de voorbereiding van de activiteit. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ieders kennis, vaardigheden en ideeën. Eén van de deelnemers kan goed schilderen en kan dit ook goed overbrengen op de andere deelnemers. Zo vormen de schilderlessen en schildertechnieken een rode draad door de overige activiteiten. Het afgelopen jaar is er aandacht besteed aan beton gieten, hortensiakrans maken, mozaïeken, pouring (gieten met acrylverf), vogelnestkastje maken, paasdecoratie maken, dotpainting enz. Nieuwe ideeën zijn welkom! Zo leren de deelnemers van elkaar en met elkaar. Tijdens het werken aan de activiteit ontstaan er vaak gezellige en boeiende gesprekken en komen de deelnemers op een spontane, ongedwongen manier met elkaar in contact. Het hoofddoel is dus creatief bezig zijn, maar een belangrijk nevendoel is het leggen en verstevigen van onderlinge contacten. Na de zomer wil Harmien graag starten met een tweede groep creatieve, betrokken mensen. (Voorwaarde is niet dat je creatief bent, maar wel dat je het leuk vindt om creatief bezig te zijn en een actieve bijdrage wilt leveren). De deelnemersbijdrage is laag, deze is met name bedoeld voor de aanschaf van de materialen. Er wordt een maximaal aantal deelnemers van 8 personen aangehouden per groep omdat het sociale aspect belangrijk gevonden wordt. Het enthousiasme van de huidige deelnemers is voor Harmien een stimulans om een tweede groep te starten zodat nog meer mensen kunnen genieten van het creatief bezig zijn op deze manier. Na de zomerstop start de groep weer in september. Iedereen die na het lezen van dit artikel denkt: “Dit is iets voor mij” wordt uitgenodigd door Harmien om een mail te sturen aan [email protected]

…van Yvonne Sieverink klopt al ruim 33 jaar voor “Anke Marjolein”. Dit is een zorginstelling in Lochem, die ruim zestig jaar bestaat. Sinds 2014 wonen de 24 volwassenen, die extra zorg nodig hebben, in een eigen studio. De meeste hebben een fysieke en of geestelijke beperking. De professionele begeleiders werken samen met vrijwilligers. Vrijwilliger Yvonne vertelt over haar verbintenis met cliënten van “Anke Marjolein”. Anke Marjolein was een ernstig gehandicapt nichtje van ‘tante Riet Scheen’. Bij gebrek aan professionele hulp dicht bij huis, richtte tante Riet een eigen verzorgingshuis op met enkele verpleegsters. Eerst kleinschalig, maar nu onderdeel van Sius met alle dagen een professioneel werkend team. Yvonne: “Vanaf 1970 ben ik erbij betrokken geweest. Enkele jaren elders gewerkt, maar Anke Marjolein kon ik niet vergeten. Sinds januari 1990 ben ik daar weer regelmatig als vrijwilliger aan het werk. Met de bus heb ik samen met mijn man cliënten naar hun afspraken gebracht. Verder deed ik alles wat nodig was, tot mijn fysieke gezondheid mij steeds meer beperkingen oplegde. Een van mijn activiteiten was bloemstukjes en 3D kaartjes maken met de cliënten. En op dit moment is diamond painting iets wat ik elke week doe en natuurlijk op de donderdag rond de klok van elf uur voorlezen. Dan komen ze in een halve cirkel bij me zitten en genieten van de verhalen”. De twee kleinkinderen van Yvonne en Han luisteren ook graag naar oma, want twee keer in de week komen ze na schooltijd bij ons. Yvonne vertelt verder: “Ik heb ook tijdelijk naast Anke Marjolein als vrijwilligster met mensen met dementie op de Hoge Weide gewerkt. Het geduld dat dit vraagt kon ik prima opbrengen. Het werd mij uiteindelijk toch te veel en toen ben ik alleen nog naar Anke Marjolein gegaan. Op dit moment werk ik met één persoon tegelijk. Door mijn jarenlange elke week daar zijn ken ik de mensen goed. Ook al kunnen ze niet praten, met oogcontact, een tikje op mijn arm snap ik veel. Daar komen heel mooie relaties uit, die veel voor mij betekenen. Toch houd ik ook professionele afstand, het moet niet te diep gaan. Vooral de ouderen zitten al zo lang in mijn hart!” Naast dit werk in Anke Marjolein is Yvonne thuis ook een bezige bij. Mooie bloemstukjes in huis, diamond painting voor kleine cadeautjes en koken voor haar man. Maar ze moet er niet aan denken dat er een moment komt dat het niet meer gaat. Nu al is bijvoorbeeld Hemelvaartsdag, als ze niet naar Anke Marjolein toe kan, “een gat in de week”. Als ik opsta na dit mooie gesprek, laat ze nog een heel grote doos zien, met maar liefst 200 ‘mutsjes’ voor op de flesjes Innocent, die voor het Ouderenfonds bedoeld zijn. Met zo’n groot hart en zoveel geduld denk ik bij mezelf: ‘een vrouwenhand en een paardentand staan nooit stil”.