EEN MENSEN-MENS AAN DE TELEFOON

Sinds 1989 hebben enkele honderden goed opgeleide, zeer gemotiveerde vrijwilligers van Stichting Noaberhulp meer dan duizend terminale patiënten en hun mantelzorgers ondersteund om thuis voor hun stervende familielid te zorgen. Bijvoorbeeld door overdag de patiënt gezelschap te houden zodat de mantelzorger er even tussenuit kan. Of ’s nachts om te waken, waardoor de mantelzorger kan rusten. De vijfentwintig vrijwilligers van Noaberhulp zijn actief in Zutphen, Warnsveld, Lochem, Almen, Barchem, Eefde, Epse, Gorssel, Harfsen, Joppe, Laren, Vorden, Steenderen en het centrum van Brummen. Noaberhulp is erop gericht het mogelijk te maken dat iemand thuis kan sterven in zijn vertrouwde omgeving. Noaberhulp draait bijna volledig op het werk van vrijwilligers. Als vrijwilliger van Noaberhulp borduur je voort op een oude traditie, toen directe buren hand- en spandiensten verrichtten om familie van stervenden te ontlasten. ‘Er zijn’ is de belangrijkste functie van Noaberhulp. Omdat geen enkel sterfbed hetzelfde is en het onvoorspelbaar is hoe lang het zal duren, heeft de vrijwilliger van Noaberhulp die ’s nachts waakt echt een rol van betekenis voor de mantelzorger en de naasten. Een goede nachtrust is erg belangrijk om tijdens de laatste fase overeind te blijven. Door de aanwezigheid van de waakvrijwilliger hoeft de mantelzorger die nacht even niet ‘aan’ te staan en kan zelf ook eens goed slapen. De stervende kan in zijn of haar vertrouwde omgeving blijven, omringd door foto’s en eigen spullen. De vrijwilliger let op en kan indien aan de orde waarschuwen bij veranderingen. Daarnaast kan de vrijwilliger een luisterend oor bieden aan zowel de mantelzorger als de stervende zelf. De inzet van Noaberhulp is gratis. De kosten van de stichting worden gedekt vanuit een landelijke subsidie en donaties. De coördinator is de enige betaalde kracht en wordt gefinancierd vanuit het ministerie van VWS. Noaberhulp werkt nauw samen met professionele hulpverleners. De thuiszorg is de belangrijkste schakel tussen mantelzorgers die thuis voor hun naaste willen blijven zorgen en Noaberhulp. Er komen ook verwijzingen binnen via huisartsen, wijkteams en het ziekenhuis. De coördinator van Noaberhulp is de spin in het web. Wanneer een patiënt of een mantelzorger contact opneemt met Noaberhulp, komt de coördinator thuis langs om de hulpvraag te bespreken. Joke Sieverink, die 1 maart jl. met pensioen is gegaan, heeft sinds 2010 gewerkt als coördinator. Zij was daarvoor drie jaar actief als waakvrijwilliger. Joke vindt het belangrijk dat mantelzorgers weten dat Noaberhulp bestaat en contact opnemen voordat de hulp daadwerkelijk nodig is. Dan kan de intake in alle rust plaatsvinden en kan de coördinator beoordelen welke vrijwilligers het beste kunnen worden ingezet. Ook voor de familie is het fijn om in een relatief vroeg stadium al te weten wat Noaberhulp voor hen kan betekenen. Het is een waardevolle toevoeging aan de professionele zorg, omdat een adempauze heel nuttig is voor naasten om alles te kunnen bolwerken. Joke Sieverink heeft haar taken inmiddels overgedragen aan Joke Westdijk en Elly Plasmeijer. Zij zijn sinds 1 januari 2025 het aanspreekpunt van Noaberhulp en op zoek naar nieuwe vrijwilligers die in de nacht bij de stervende thuis willen waken om de mantelzorger(s) te steunen en te ontlasten. Wie vrijwilliger wordt bij Noaberhulp krijgt een gedegen introductiecursus voordat hij of zij wordt ingezet. In september start een nieuwe cursus. Daarna wordt bijscholing gegeven. Vrijwilligers van Noaberhulp komen eens per maand samen om ervaringen uit te wisselen en te reflecteren op ervaringen. Fotobijschrift vlnr: Joke Westdijk, Elly Plasmeijer, Joke Sieverink

Vrijwilligerswerk, de ruggengraat van de samenleving! Wat betekent dat eigenlijk en waarom wordt het zo gewaardeerd en in sommige gevallen erkend met een lintje of in dit geval een publicatie? In de reeks interviews met vrijwilligers voor de Vrijwilliger Centraal spreek ik met Loes van Hooff over haar rol als secretaris van de dorpsraad Epse/Joppe. Loes is architect van beroep. Wat is een dorpsraad en waar staat deze voor? De vereniging is opgericht om de belangen van de inwoners van Epse en Joppe te behartigen en de leefbaarheid te bevorderen. Hiervoor werkt een bestuurlijke kerngroep van zes personen samen met gemiddeld tien andere vrijwilligers. De activiteiten van de dorpsraad Epse/Joppe zijn georganiseerd in een aantal werkgroepen waar steeds twee vrijwilligers per thema zich voor inzetten. Na de gemeentelijke herindeling omstreeks 2015 viel Epse bestuurlijk onder de gemeente Lochem. Hierna volgde de oprichting van de dorpsraad die sindsdien fungeert als schakel tussen de inwoners en de gemeente. De dorpsraad houdt zich bezig met thema's als wonen, zorg & welzijn, sociaal leven, economische bedrijvigheid, infrastructuur, verkeer en veiligheid. Een samenhangend en complex werkgebied waar de dorpsraad haar stem laat gelden. Actueel is nu de uitbreiding van een bedrijventerrein en de nodige verkeerskundige aanpassingen waarbij groenvoorziening, biodiversiteit, welzijn en gezondheid op de agenda staan. Ook de voorstellen voor de plaatsing van enorme windmolens nabij de A1 is een actueel thema. Leefbaarheid voorop Epse kan gezien worden als toegangspoort tot een uniek achterland met het typerende coulissen- en kampen landschap. Ieder kamp bestaat uit akkers op een iets hoger gelegen zandrug, grasland langs de beekjes en boerenerven in de ‘valleien’. Epse ligt aan de snelweg A1 en ontsluit het achterland via de N348. Het belang van deze ontsluiting biedt een breed scala aan natuur, ecologie en diversiteit, bos- en watergebieden van de rivieren IJsel en Dortherbeek. De oude bebouwde kernen langs de A1 zijn de afgelopen jaren in concurrentie geraakt met economische bedrijvigheid. De afslagen van de A1 bleken interessant voor vestiging van bedrijven en groeiden verder uit tot een grootschalig bedrijventerrein. Een zorg voor bewoners die tot uitdrukking komt in de leefbaarheid van het gebied als geheel. Zo wordt nu al melding gemaakt van bederf van aanzicht, overlast van licht, geluid en verkeer. Daar staat tegenover dat meer bedrijvigheid hogere eisen stelt aan de leefbaarheid. Een extra uitdaging: het gebied valt onder twee gemeenten, Deventer en Lochem. Beiden zijn in hoofdlijnen akkoord met verdere uitbreiding van bedrijvigheid, wat gevolgen heeft voor verkeersstromen, natuurbehoud en het historisch landschap. Meer dan ‘alleen dorpszaken’ Sommige dorpsraden houden zich bezig met praktische zaken, maar anderen, zoals die van Epse/Joppe functioneren als vooruitgeschoven posten van de lokale democratie. Ze stemmen regelmatig af met de gemeente en overleggen met een verantwoordelijke wethouder. De vrijwilligers willen serieus genomen worden. Dat vraagt doorzettingsvermogen, heldere argumentatie en het vinden van de juiste gesprekspartners. En altijd: zoeken naar balans tussen belangen; economische of technologische vooruitgang versus veiligheid, welzijn en gezondheid van bewoners.

“Door het delen van mijn kennis, help ik anderen” Hugo Gratama van Andel werkt als vrijwilliger bij LochemEnergie als energiecoach. LochemEnergie is een coöperatie waar je lid van kan worden. De coöperatie ondersteunt iedereen in de gemeente Lochem met verduurzaming van hun huis. De energiecoaches, energieconciërges en andere specialisten helpen zowel woning eigenaren als huurders met het besparen van energie. Maar wat doet een energiecoach eigenlijk? Als energiecoach geef je een op maat gemaakt advies om te verduurzamen, het energieverbruik te verlagen of comfort te verhogen. De hulp van een energiecoach gratis. De bevindingen en het advies worden vastgelegd in een verslag. En daar kunt u mee aan de slag. De maatschappelijke en technische ontwikkelingen op het gebied van klimaatbeheersing en energieverbruik gaan snel. De energiecoach heeft actuele en brede kennis, regelmatig vindt (bij)scholing plaats. Het gaat over ventilatie, lichtbronnen, warmtelekken, (milieu vriendelijke) energiebronnen etc. Er zijn ook specialisaties, collega’s kunnen inhoudelijk op elkaar terugvallen. Hugo heeft een zorgachtergrond en is nu gepensioneerd. Zijn hele leven heeft hij al de interesse te willen weten hoe het werkt. “De magie van het apparaat of proces doorbreken” zoals hij het noemt. En als je weet hoe het werkt kun je het desgewenst aanpassen. Aanpassen aan de wensen die jij hebt als gebruiker. En dat is zijn insteek; de gebruiker staat centraal in zijn adviezen. Dat is ook de rode draad in alles wat hij onderneemt. Als zorgmedewerker in de psychiatrie lag zijn voorkeur in de ambulante zorg. Het helpen van de cliënt in de thuissituatie. Vertrekken vanuit diens leefomstandigheden geeft de mogelijkheid zorg op maat te bieden; dat kun je nu eenmaal niet vanachter je bureau. En juist dat is de overeenkomst met het werk als energiecoach. Wat is de vraag van de bewoner? Factoren die meespelen zijn bijvoorbeeld de gezinssamenstelling, zijn er al aanpassingen gedaan, wat zijn de financiële mogelijkheden. Het feit dat een energiecoach onafhankelijk werkt, zonder belangenverstrengeling, maakt het mogelijk advies op maat te geven. Waarom zou je het dak isoleren als je de bovenverdieping niet gebruikt? Het isoleren van de vloer is vaak een behoorlijke ingreep. Het rendement is 10%. Kies je daarvoor of juist niet. Een advies wordt afgestemd op de persoonlijke portemonnee. Hij geeft liever geen adviezen over met welke leveranciers of bedrijven in zee te gaan. “Ik vind het belangrijk onafhankelijk te blijven “. De motivatie van Hugo is; “door het delen van mijn kennis kan ik anderen helpen passende keuzes te maken. De zingeving, een bijdrage leveren aan een schonere maatschappij, mijn kennis ten dienste stellen”. Hugo is ervaringsdeskundig. Drie jaar geleden is hij verhuist en dat heeft hem de mogelijkheid gegeven zijn kennis toe te passen op zijn nieuwe woonplek. Zelf bepalen wat nodig is voor het optimaliseren van leefklimaat op een zo energiezuinige wijze. “Daar geniet ik nu echt elke dag van”. Hij woont in een monumentaal pand waar maar beperkt aanpassingen zijn toegestaan. Dus een behoorlijke uitdaging en het vraagt een portie creativiteit. Een voorbeeld; de originele ramen met enkel glas mogen niet vervangen worden door HR+++. De oplossing is ramen met een vacuümruimte, waardoor er zeer weinig warmtegeleiding plaats vindt tussen de glasplaten . En zo blijft ook de uitstraling van het originele pand gespaard. Heeft u belangstelling voor het aanvragen van een advies, bel dan 0573-764007 of mail naar [email protected] . Kijk op de site https://lochemenergie.org/diensten/ voor meer informatie.