LochemDOET zet vrijwilligers centraal

Toen Riet Tazelaar met pensioen ging vanuit een functie in de geestelijke gezondheidszorg had zij ineens veel tijd over. Inmiddels is zij ruim vijf jaar belangenbehartiger voor Alzheimer Nederland. Een veelzijdige functie als vrijwilliger die zij bewust heeft uitgezocht. “Ik was nog hartstikke vitaal en realiseerde mij dat het nodig was om iets om handen te hebben. Ik heb gezocht en gegoogeld en vond bij de organisatie Alzheimer Nederland wat ik wilde. Een bijdrage leveren aan het welzijn van de mens en de samenleving en daar zelf ook zingeving voor terugkrijgen.” Het doel van Alzheimer Nederland is om de samenleving dementievriendelijk te maken en de dementiezorg te verbeteren. Als belangenbehartiger helpt Riet om het dementiebeleid op de kaart te zetten en neemt zij deel aan verschillende overleggen waaronder die van het Dementie Netwerk. Een veelzijdig netwerk van bijvoorbeeld praktijkondersteuners, WMO-medewerkers van de gemeente, wijkverpleegkundigen en casemanagers. “Ik vind het leuk om dichtbij de uitvoering van beleid te staan, de vertaalslag te maken naar de praktijk en te zien dat burgers er wat aan hebben. Wij geven bijvoorbeeld aan welke behoefte bestaat en die informatie vindt zijn weg naar de ambtenaren die de zorg inkopen voor de gemeente. We hebben er ook voor gezorgd dat alle ambtenaren een online cursus hebben gevolgd over hoe je dementie kunt herkennen en hoe je er mee kunt omgaan. Om dezelfde reden bezoeken we winkeliersverenigingen. Mensen met dementie krijgen nog te vaak te maken met onbegrip vanwege een gebrek aan herkenning. Dementie moet uit de taboesfeer waardoor de samenleving voor mensen met dementie toegankelijk blijft.” Bekend zijn natuurlijk ook de maandelijkse Alzheimer cafés waar Riet als vrijwilliger ook altijd bij is. Riet benoemt dat voor veel mensen het lotgenoten contact van belang is maar de cafés zijn ook gewoon gezellig. Voor haar zelf betekent het de ontmoeting met andere vrijwilligers en het opdoen van informatie. Riet voelt zich bij Alzheimer Nederland echt ingebed. Het is een organisatie die een beroep kan doen op een groot aantal betrokken vrijwilligers en dat werpt zijn vruchten af. “Als ik zie wat we de afgelopen jaren hebben gerealiseerd, dan ben ik daar trots op. Het voelt als een steentje bijdragen aan een dementievriendelijke samenleving.” Het is niet toevallig dat Riet haar vaardigheden juist voor deze doelgroep inzet. “Bij mijn eigen schoonmoeder heb ik gezien wat dementie betekent en met een mens doet. Ik ben toen onder de indruk geraakt van de betrokkenheid en liefde waarmee hulpverleners hun werk doen. Dat heeft mijn man en mij toen veel goed gedaan. Mijn hart werd opengezet voor mensen met dementie en dat wat daarmee te maken heeft.”

“Het geeft mij meer energie dan het mij kost”. Bert Gotink zegt het met een stralende lach op zijn gezicht. “Ik word er blij van als ik zie hoeveel plezier de kinderen en de ouders er aan beleven”. Gotink doelt op de groep die bij voetbalclub Witkampers in Laren onder de noemer Speciaal Voetbal (SV) elke zaterdagmorgen enthousiast een balletje trapt. Het initiatief om in Laren de mogelijkheden te onderzoeken of voetbal voor kinderen met een beperking mogelijk is, ontstond in 2016 toen Henk Koerselman op de sociale werkplaats in Deventer in aanraking kwam met jongeren met een beperking. Op gepaste afstand doen beide heren hun verhaal. Henk: “Een van de jongens zat op voetbal bij sportclub Wijhe. Ik ben daar gaan kijken en was meteen verkocht: Dat wil ik ook in Laren opzetten!”. Hij wist dat een eerdere poging was mislukt, maar na een oproep in het clubblad meldden zich voldoende vrijwilligers die wel mee wilden werken. Een van hen was Bert Gotink. “Toen ik de oproep van Henk zag, was ik meteen enthousiast”. Van zijn aanmelding heeft Bert geen moment spijt gehad. “Integendeel!” Beiden werken bij zorginstelling ’s Heeren Loo met mensen met een beperking. Bert is persoonlijk begeleider op Groot Schuilenburg, Henk leidt in het buitengebied van Laren een gezinshuis. De heren pakten hun plan voortvarend op. Henk benaderde verschillende instanties, Bert schreef wervende persberichten. Hun acties kregen respons: de gemeente Lochem, de Sportraad en de Stichting Welzijn Lochem betuigden steun. Henk: “Daar hebben we veel aan gehad. Van de gemeente kregen we een financiële bijdrage, SWL gaf nuttige adviezen en van de Sportraad kregen en krijgen we heel veel hulp van Betsy van Huizen”. Alle goede voornemens resulteerden op 17 september 2016 in een instuifdag op het sportpark van Witkampers. Bert kan het zich nog goed herinneren: “Niemand minder dan de top scheidsrechter Eric Braamhaar leidde met veel enthousiasme een demonstratie wedstrijd. Maar hier bleef het niet bij. Alle basisscholen in de regio kregen een folder in de bus en ook het speciaal onderwijs werd van de nodige informatie voorzien. Henk: “Binnen een week konden we met zeven spelers beginnen”. Het aanvankelijke plan om competitie te spelen pakte echter anders uit. Bert: “Het bleek dat de kinderen vooral plezier hadden in het spel. Elke training is een feest! Een kraai in de lucht of de grasmaaier op een ander veld zijn vaak veel belangrijker dan een doelpunt maken. Prachtig toch?” Henk: “Vaak komen deze kinderen bij andere clubs niet aan bod. Bij ons komen ze om het plezier terug te vinden”. Het succes van het SV initiatief in Laren bleef niet onopgemerkt. De gemeente Lochem waardeerde het met de Stimuleringsprijs en technisch directeur Paul Bosvelt van Go Ahead Eagles (GAE) verzorgde een gasttraining. De contacten met Go Ahead Eagles leidden ertoe dat de Deventer club zich wil inzetten om het Speciaal Voetbal in de regio te promoten. Jeffrey Kooistra begeleidt en stimuleert een in GAE outfit gestoken SV team dat samengesteld is uit spelers (m/v) van de clubs RDC, AZC, Schalkhaar en Witkampers. Bert laat trots de groepsfoto zien met alle spelers in het GAE rood-geel. Bert Gotink en Henk Koerselman benoemen tot slot nog eens hun ultieme doel: “Jong volwassenen met een beperking op recreatieve manier laten voetballen, waarbij niet de prestatie maar het plezier voorop staat”. Want, zoals de website van Witkampers wervend meldt: ”Voetbal is voor iedereen!” Voor meer informatie: www.witkampers.nl Aanmelden v.a. 6 jr. via [email protected] Tekst bij foto: seizoen 2019-2020. 1 e rij rechts Henk Koerselman, 2 e rij rechts Bert Gotink archief Witkampers

Ze horen tot de eerste lichting netwerkcoaches die sinds een jaar actief zijn vanuit Stichting Welzijn Lochem: Jan Kruisheer en Arjen de Haan. Samen maken ze deel uit van het team van drie netwerkcoaches dat met name eenzame inwoners van de gemeente Lochem helpt om weer een eigen sociaal netwerk op te bouwen. Jan en Arjen vertellen over hun eerste ervaringen. Beiden waren ze al een aantal jaren niet meer actief in het werkzame leven en voelden ze de ruimte om zich in te zetten voor anderen. Arjen: “Ik doe al jaren vrijwilligerswerk, maar dat is vooral voor mensen om me heen en voor goede doelen. Via Stichting Welzijn Lochem kwam ik terecht in het Maatjeswerk. Deze vrijwilligersfunctie als netwerkcoach zie ik nu als een mooie vervolgstap om op een nieuwe manier iets voor anderen te kunnen betekenen.” Ook Jan wilde zich verdienstelijk maken. Hij raakte, net als Arjen, via buurtgenoot en initiatiefnemer Margit Bouman geïnteresseerd in het werk als netwerkcoach. “De gesprekken waren er ook op gericht om haar weer wat zelfvertrouwen te geven.” Na een kort opleidingstraject via SWL startten de coaches het afgelopen jaar elk met het begeleiden van hun eigen deelnemer. Jan: “Ik werd gekoppeld aan een jonge vrouw die het door omstandigheden steeds moeilijker was gaan vinden contacten met anderen te onderhouden en nieuwe vriendschappen te maken. Dat zorgde voor een laag zelfbeeld en een gevoel van eenzaamheid. Ik heb met haar, in gesprekken, vooral eerst gekeken naar haar huidige situatie en haar zelfbeeld. De gesprekken waren er ook op gericht om haar weer wat zelfvertrouwen te geven. Het hielp, zo merkte ik, dat het ook goed was om iets over mijn eigen leven te delen. Iedereen heeft wel eens tegenslagen of dingen die minder goed verlopen. Door daar open over te zijn, zoek je echt naar verbinding. Alles begint met het opbouwen van een band.” Arjen sluit daar op aan: “In ons contact met een deelnemer maken we gebruik van een werkmap, waarin we een stappenplan kunnen volgen. Eerst kijk je waar iemand op dat moment in zijn of haar leven staat. Ik leerde bij mijn eerste deelnemer om daar gewoon met open blik in te stappen: wie was zij, waar stond ze in haar leven, welke patronen kon ik ontdekken waardoor ze zo vast was komen te zitten? Ik begeleidde een vrouw van in de zestig die steeds tegen negatieve situaties in haar netwerk bleef aanlopen. Samen hebben we langzaam maar zeker in beeld gekregen dat ze ook nog veel oude vrienden had, die meer voor haar konden betekenen dan de mensen met wie het steeds mis liep. Ze was dat oude netwerk, met waardevolle contacten, eigenlijk een beetje vergeten. Opeens kwam het inzicht dat ze haar focus moest verleggen. Ook kwamen we erachter dat het voor haar interessant was in contact te komen met nieuwe mensen, die dezelfde spirituele interesses hadden als zij.” Iemand de ruimte geven om zijn verhaal te delen Als netwerkcoach moet je het fijn vinden anderen gedurende een aantal maanden te helpen. Geduld hebben, iemand de ruimte geven om zijn verhaal te delen, een open houding hebben: volgens de coaches zijn dat belangrijke eigenschappen die een rol spelen. Jan: “We hopen dat ons team zich zal uitbreiden. Het geeft voldoening als je iemand weer op het goede spoor kan zetten, al moet een deelnemer daar zelf ook actief aan bijdragen.” Dat is ook de insteek die Arjen zo aanspreekt in het werk: “Ik vind het prettig dat ik een deelnemer kan helpen weer zelfredzaam te worden, maar dat ik vervolgens ook weer een traject met iemand af kan sluiten. Zo’n persoon kan daarna weer verder. Dat houdt voor mij in dat ik als coach juist weer iets voor een nieuwe deelnemer kan betekenen. Ik realiseer me altijd dat werkelijk iedereen in een isolement kan raken. Door scheiding, baanverlies of ziekte bijvoorbeeld. Wat vanzelfsprekend is, kan ineens wegvallen. Het is waardevol dat SWL is gestart met het opleiden en inzetten van netwerkcoaches en dat wij daar nu een rol in kunnen spelen.” Een nieuw team van zes netwerkcoaches staat in de startblokken. Zodra het weer kan gaan zij eerst de training voor Netwerkcoaches volgen. Daarna zijn ook zij inzetbaar om inwoners van de gemeente Lochem te helpen om weer een eigen sociaal netwerk op te bouwen. Uiteraard is het huidige team netwerkcoaches nu beschikbaar en zij helpen graag bij het versterken of uitbreiden van contacten. Heb je interesse of wil je meer weten? Neem dan contact op met Goverien Teerds, coördinator van de netwerkcoaches bij Stichting Welzijn Lochem. Tel.:0573- 297 000 of E-mail: [email protected].